สิ่งแปลกปลอมเข้าตา เศษเหล็ก แมลง เอาออกโดยจักษุแพทย์

ทำอย่างไรทันที เมื่อมีอะไรเข้าตา

วิธีล้างตาที่ถูกต้อง

1. ล้างมือให้สะอาดก่อน
2. ใช้น้ำสะอาดหรือน้ำเกลือปราศจากเชื้อ ถ้าไม่มีน้ำเกลือ น้ำประปาสะอาดใช้ได้ เพราะความเร็วสำคัญกว่า
3. เปิดเปลือกตาบนและล่างให้กว้าง แล้วให้น้ำไหลผ่านตาต่อเนื่อง
4. ให้น้ำไหลจากหัวตาไปทางหางตา เพื่อไม่ให้สิ่งแปลกปลอมไหลเข้าตาอีกข้าง
5. ล้างนาน 10–15 นาที ถ้าเป็นสารเคมีให้ล้าง 15–20 นาที
6. กะพริบตาช้าๆ ระหว่างล้าง เพื่อให้น้ำเข้าถึงใต้เปลือกตา

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด

• ห้ามขยี้ตา — เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่ เพราะครูดสิ่งแปลกปลอมให้ฝังลึกลงในกระจกตา
• ห้ามใช้ผ้า นิ้ว หรือของแหลมเขี่ยออกเอง — เสี่ยงทำให้กระจกตาถลอกเป็นแผลกว้างกว่าเดิม
• ห้ามใช้แม่เหล็กดูดเศษเหล็กเอง — ไม่ได้ผลกับเศษที่ฝังแล้ว และทำให้เสียเวลา
• ห้ามหยอดยาหยอดตาที่มีสเตียรอยด์ — ถ้ามีแผลที่กระจกตาอยู่ สเตียรอยด์จะทำให้แผลหายช้าและติดเชื้อลุกลาม
• ห้ามใส่คอนแทคเลนส์ จนกว่าแพทย์จะบอกว่าหายดีแล้ว
• ถ้าของทิ่มทะลุลูกตา ห้ามดึงออกและห้ามล้างตา — ให้ใช้ถ้วยหรือแก้วครอบตาไว้แล้วไปห้องฉุกเฉินทันที

เอาออกที่คลินิกทำอย่างไร

1. หยอดยาชาเฉพาะที่ ทำให้ไม่เจ็บระหว่างทำ
2. ตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ตรวจตา เพื่อหาตำแหน่งและความลึกที่แน่นอน ซึ่งตาเปล่ามองไม่เห็น
3. พลิกเปลือกตาบนขึ้นตรวจ เพราะสิ่งแปลกปลอมชิ้นเล็กมักซ่อนอยู่ใต้เปลือกตาบน และเป็นจุดที่คนทั่วไปมองข้าม
4. เอาสิ่งแปลกปลอมออกด้วยเครื่องมือเฉพาะภายใต้กล้อง
5. ขูดวงสนิมออกในกรณีเศษเหล็ก ถ้าเหลือไว้จะทำให้แผลไม่หายและเกิดแผลเป็น
6. ย้อมสีกระจกตาเพื่อดูว่ามีแผลถลอกเหลืออยู่หรือไม่
7. ให้ยาปฏิชีวนะป้องกันการติดเชื้อ และนัดตรวจซ้ำเพื่อดูว่าแผลปิดดี

ใครเสี่ยงมากที่สุด

• ช่างเชื่อม ช่างเจียร ช่างกลึง — กลุ่มที่เจอบ่อยที่สุด และมักมาช้าเพราะคิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง
• เกษตรกร — ดอกหญ้า เศษฟาง ใบไม้ และสารเคมีทางการเกษตร
• ผู้ที่ตัดหญ้าและตัดแต่งกิ่งไม้ — เศษวัสดุกระเด็นด้วยความเร็วสูง
• ผู้ขับขี่มอเตอร์ไซค์ — แมลงและฝุ่นเข้าตาขณะขับ
• เด็กที่เลี้ยงสุนัขและแมว — เห็บและหมัดมาเกาะบริเวณเปลือกตา

ป้องกันอย่างไร

• ใส่แว่นนิรภัยทุกครั้งที่เชื่อม เจียร หรือตัดหญ้า — แว่นสายตาธรรมดาไม่พอ เพราะไม่ได้ปิดด้านข้าง
• ใส่แว่นกันแดดหรือหน้ากากเต็มใบเมื่อขับมอเตอร์ไซค์
• สวมแว่นครอบตาเมื่อพ่นสารเคมีหรือผสมปุ๋ย
• กำจัดเห็บหมัดในสัตว์เลี้ยง และตรวจศีรษะกับใบหน้าเด็กเป็นประจำ
• เตรียมน้ำเกลือปราศจากเชื้อไว้ในบ้านและในที่ทำงาน

เมื่อไรที่ต้องไปห้องฉุกเฉินแทนคลินิก

• มีของทิ่มแทงทะลุลูกตา หรือมีของค้างอยู่ในตา
• ตามัวลงอย่างรวดเร็วหลังได้รับบาดเจ็บ
• มีเลือดออกในตา หรือรูม่านตาเปลี่ยนรูป
• สารเคมีเข้าตา โดยเฉพาะสารที่เป็นด่าง
• ปวดตารุนแรงมากจนทนไม่ไหว
• เกิดขึ้นนอกเวลาทำการของคลินิก

กรณีที่ไม่ฉุกเฉินถึงขั้นนั้น สามารถมาที่คลินิกได้เลยในเวลาทำการ โทรแจ้งล่วงหน้าที่ 081-886-4369 เพื่อให้เตรียมเครื่องมือรอไว้ จะได้ไม่ต้องรอนาน

ดูคลิปเคสจริง

คลินิกบันทึกเคสสิ่งแปลกปลอมเข้าตาที่พบบ่อยไว้บน TikTok @phetchabunppc108 ทั้งเศษเหล็ก เสี้ยนไม้ ดอกหญ้า แมลง และเห็บ เพื่อให้เห็นภาพว่าของแต่ละแบบฝังอยู่ลึกแค่ไหนและเอาออกอย่างไร

เคสเห็บเกาะที่โคนขนตาของเด็กหญิงรายหนึ่ง เคยถูก ไทยรัฐออนไลน์ นำไปเผยแพร่เตือนประชาชนเมื่อเดือนตุลาคม 2564 พร้อมคำเตือนว่าห้ามดึงเห็บออกเองเพราะปากเห็บอาจหักคาและอักเสบเรื้อรัง