บริการ
ตากุ้งยิง เปลือกตาอักเสบ ตุ่มที่หนังตา
ตากุ้งยิงเป็นซ้ำบ่อยมักมาจากต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน รักษาที่ต้นเหตุจึงจะหยุดการเป็นซ้ำได้
ตากุ้งยิง คือการอักเสบของต่อมบริเวณเปลือกตา ทำให้เกิดตุ่มบวมแดงและเจ็บ ส่วนเปลือกตาอักเสบ (Blepharitis) คือการอักเสบเรื้อรังของขอบเปลือกตา ทำให้ขอบตาแดง คัน และมีสะเก็ดที่โคนขนตา
จุดสำคัญคือ ผู้ที่เป็นตากุ้งยิงซ้ำๆ ไม่หายขาด มักมีต่อมไขมันไมโบเมียนที่เปลือกตาอุดตันอยู่เบื้องหลัง การรักษาแค่ตุ่มที่เห็นจึงไม่พอ ต้องจัดการที่ต้นเหตุด้วย เช่น การทำสปาตา (Lid Spa) ตรวจได้ที่ เพชรบูรณ์คลินิก 108/3 ถนนนิกรบำรุง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ โทร 081-886-4369
ตากุ้งยิงเกิดขึ้นได้อย่างไร
ที่เปลือกตาของเรามีต่อมหลายชนิด ทั้งต่อมไขมันไมโบเมียนที่ฝังอยู่ในเปลือกตา และต่อมเล็กๆ ที่โคนขนตา เมื่อต่อมเหล่านี้อุดตันและเกิดการติดเชื้อ ก็จะกลายเป็นตุ่มบวมแดงและเจ็บที่เรียกกันว่า ตากุ้งยิง
ถ้าเป็นครั้งเดียวแล้วหายก็ไม่น่ากังวล แต่ถ้าเป็นซ้ำแล้วซ้ำอีก นั่นคือสัญญาณว่ามีบางอย่างผิดปกติอยู่เบื้องหลัง ซึ่งส่วนใหญ่คือภาวะต่อมไขมันไมโบเมียนอุดตันเรื้อรัง — ต้นเหตุเดียวกับภาวะตาแห้ง
ตากุ้งยิง ชาลาเซียน และเปลือกตาอักเสบ ต่างกันอย่างไร
| ภาวะ | ลักษณะ | แนวทางรักษา |
|---|---|---|
| ตากุ้งยิง | ตุ่มบวมแดง เจ็บ เกิดเร็วภายในไม่กี่วัน | ประคบอุ่น ยาตามแพทย์สั่ง ระบายหนองถ้าจำเป็น |
| ชาลาเซียน (ถุงไขมันเปลือกตา) | ก้อนแข็ง ไม่ค่อยเจ็บ อยู่นานเป็นสัปดาห์ถึงเป็นเดือน | ประคบอุ่นและนวด ฉีดยาหรือผ่าเอาออกถ้าไม่ยุบ |
| เปลือกตาอักเสบ | ขอบตาแดง คัน มีสะเก็ดที่โคนขนตา เป็นเรื้อรัง | ทำความสะอาดขอบเปลือกตาต่อเนื่อง สปาตา ยาลดอักเสบ |
สิ่งที่ห้ามทำ
- ห้ามบีบหรือเจาะเอง — เสี่ยงให้เชื้อกระจายเข้าเบ้าตา ซึ่งรุนแรงกว่ามากและอาจต้องนอนโรงพยาบาล
- ห้ามใช้เข็มหรือของแหลมสะกิด แม้จะเช็ดแอลกอฮอล์แล้วก็ตาม
- ห้ามใช้ยาหยอดตาที่มีสเตียรอยด์เอง เพราะอาจทำให้การติดเชื้อลุกลาม
- งดแต่งตาและใส่คอนแทคเลนส์จนกว่าอาการจะหาย
- ไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้าหรือผ้าเช็ดตัวร่วมกับผู้อื่นในช่วงที่มีอาการ
การรักษาที่ต้นเหตุ
สำหรับผู้ที่เป็นตากุ้งยิงหรือชาลาเซียนซ้ำๆ การรักษาที่ได้ผลระยะยาวคือเปิดต่อมไขมันที่อุดตันและดูแลสุขอนามัยเปลือกตาอย่างต่อเนื่อง
- สปาตา (Lid Spa) — ประคบอุ่น นวดรีดต่อม และทำความสะอาดขอบเปลือกตาโดยเจ้าหน้าที่ ภายใต้การประเมินของจักษุแพทย์
- ทำความสะอาดขอบเปลือกตาและโคนขนตาเองที่บ้านทุกวัน
- ประคบอุ่นสม่ำเสมอ แม้ในวันที่ไม่มีอาการ
- ยาปฏิชีวนะหรือยาลดการอักเสบตามที่แพทย์สั่งในช่วงที่อักเสบ
- รักษาโรคผิวหนังบริเวณใบหน้าที่เป็นปัจจัยกระตุ้นร่วมด้วย
เมื่อไรที่ต้องรีบพบแพทย์
- ตุ่มโตเร็วผิดปกติ หรือลามจนเปลือกตาบวมทั้งข้าง
- มีไข้ ปวดตามาก หรือกลอกตาแล้วเจ็บ
- ตามัวลง หรือเห็นภาพซ้อน
- ผิวหนังรอบตาแดงร้อนและลามออกไปเรื่อยๆ
- ก้อนเป็นซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหลายครั้ง ขนตาร่วงบริเวณนั้น หรือมีเลือดออก
คำถามที่พบบ่อย — ตากุ้งยิง · เปลือกตาอักเสบ
ตากุ้งยิงขึ้นบ่อยมาก เกิดจากอะไร
สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในผู้ที่เป็นตากุ้งยิงซ้ำๆ คือภาวะต่อมไขมันไมโบเมียนที่ขอบเปลือกตาอุดตันเรื้อรัง เมื่อไขมันคั่งอยู่ในต่อมและระบายออกไม่ได้ ก็เกิดการอักเสบซ้ำแล้วซ้ำอีกในตำแหน่งต่างๆ กัน ปัจจัยเสริมได้แก่ การแต่งตาเป็นประจำ การต่อขนตา การล้างเครื่องสำอางไม่หมด การขยี้ตา ภาวะตาแห้ง และโรคผิวหนังบริเวณใบหน้าบางชนิด การรักษาที่ได้ผลจึงต้องเปิดต่อมไขมันและดูแลสุขอนามัยเปลือกตาต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่รักษาตุ่มที่เห็น ปรึกษาได้ที่ 081-886-4369
ตากุ้งยิงบีบเองได้ไหม
ห้ามบีบเองเด็ดขาดครับ การบีบหรือเจาะเองทำให้เชื้อกระจายเข้าสู่เนื้อเยื่อรอบดวงตาและเบ้าตา ซึ่งเป็นภาวะที่รุนแรงและอาจต้องนอนโรงพยาบาล อีกทั้งยังทิ้งแผลเป็นที่เปลือกตาและทำให้ขนตาผิดรูป วิธีที่ถูกต้องคือประคบอุ่นวันละหลายครั้ง ครั้งละ 10–15 นาที ร่วมกับการทำความสะอาดขอบเปลือกตา ส่วนใหญ่จะยุบได้เอง หากไม่ยุบภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ หรือโตขึ้นเรื่อยๆ ควรพบจักษุแพทย์เพื่อพิจารณาระบายหนองอย่างถูกวิธี ที่เพชรบูรณ์คลินิก อ.เมืองเพชรบูรณ์ โทร 081-886-4369
ตุ่มที่หนังตาไม่เจ็บแต่ไม่ยุบสักที คืออะไร
น่าจะเป็นถุงไขมันที่เปลือกตาหรือที่เรียกว่าชาลาเซียน ซึ่งเกิดจากต่อมไขมันอุดตันจนไขมันคั่งเป็นก้อน ต่างจากตากุ้งยิงตรงที่มักไม่เจ็บและไม่แดงมาก แต่จะเป็นก้อนแข็งอยู่นานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน การรักษาเริ่มจากประคบอุ่นและนวดสม่ำเสมอ ถ้าก้อนยังไม่ยุบ แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาลดการอักเสบหรือผ่าเอาไขมันออก ก้อนที่โตเร็ว มีเลือดออก ขนตาร่วง หรือเป็นซ้ำที่ตำแหน่งเดิมบ่อยๆ ควรได้รับการตรวจโดยจักษุแพทย์ ที่ 081-886-4369
เปลือกตาอักเสบรักษาหายขาดไหม
เปลือกตาอักเสบเป็นภาวะเรื้อรังที่ควบคุมได้แต่มักไม่หายขาด เหมือนกับโรคผิวหนังเรื้อรังชนิดอื่น เป้าหมายคือลดการอักเสบและลดการเป็นซ้ำ ด้วยการทำความสะอาดขอบเปลือกตาทุกวันอย่างสม่ำเสมอ ประคบอุ่นเป็นประจำ และใช้ยาตามที่แพทย์สั่งในช่วงที่อักเสบ ผู้ป่วยหลายรายที่ทำต่อเนื่องจะแทบไม่มีอาการรบกวนอีก แต่ถ้าหยุดดูแลก็มักกลับมาเป็นใหม่ ปรึกษาแนวทางดูแลได้ที่เพชรบูรณ์คลินิก อ.เมืองเพชรบูรณ์ โทร 081-886-4369
บริการอื่นที่เกี่ยวข้อง
ปรึกษาเรื่องตากุ้งยิง · เปลือกตาอักเสบ กับจักษุแพทย์
โทรนัดหมายล่วงหน้าได้เพื่อลดเวลารอ หรือเดินเข้ามาได้เลยในเวลาทำการ ตรวจโดยจักษุแพทย์ทุกเคส
เพชรบูรณ์คลินิก · 108/3 ถนนนิกรบำรุง ต.ในเมือง อ.เมืองเพชรบูรณ์ จ.เพชรบูรณ์ 67000
ช่วงนี้เข้ามารับแว่น รับยา หรือสอบถามได้ แม้แพทย์ยังไม่ออกตรวจ